Rewind: Lukaku’s leraars

Is De school van Lukaku de zoveelste realityshow, ditmaal opgehangen aan een jonge Bekende Voetballer? Nee, het programma is zo veel meer. Het schetst een genuanceerd en indringend portret van een multiculturele school in Anderlecht. Het toont met veel respect de leefwereld van jongeren en de inspanningen van de leraars om hen goed onderwijs te verschaffen. Het is niet alleen maatschappelijk relevante, maar ook creatieve, verrassende en originele tv. Kortom: Woestijnvis grand cru.

De School van Lukaku volgt het reilen en zeilen van leerlingen op het Nederlandstalige Sint-Guido-Instituut gedurende het schooljaar 2009-2010. Voetbalclub Anderlecht heeft zijn talenten in die school ondergebracht. De bekendste onder hen is de 16-jarige Romelu Lukaku, de hoop van het Belgische voetbal. Hij en zijn gezin (onder meer zijn Belgisch-Congolese vader Roger en zijn jongere broer Jordan) komen aan bod in de serie, maar evengoed medeleerlingen als Mohamed, Nerma, Amra, Jonathan, Marco. Elk van de tien afleveringen heeft een centraal thema: geloof, liefde, geld, leven in Brussel, enz. De thema’s worden via klasdiscussies belicht. De leerlingen geven aanvullende meningen via een webcam thuis. De reeks toont beelden van het leven buiten de school, meestal voorafgegaan door een statusupdate van de leerlingen op Facebook.
De ontwapenende Bosnische zusjes Nerma en Amra zijn terecht uitgegroeid tot publiekslievelingen die een forum krijgen in De Standaard of De Laatste Show. Maar ook Mohamed steelt geregeld de show. In de klas zegt hij dat hij geen allochtoon genoemd wil worden, want hij is hier geboren. De lectuur van een boek is hem misvallen omdat het over een homoseksuele relatie gaat. Hij is zeer gehecht aan zijn grootvader die hem grotendeels heeft opgevoed. Hij is een diepgelovige moslim, maar een gebed missen vindt hij geen ramp. In de ruime familiekring zien we hem zitten naast zijn stokoude overgrootmoeder. Hij vertaalt haar Arabische geweeklaag in het Nederlands: ze heeft genoeg geleefd, ze wil graag dood. Zijn kleine zusje breit onmiddellijk erna een scabreus einde aan de Vlaamse klassieker Schipper, mag ik overvaren: “Wat moet ik doen? Mijn broek afdoen? “
De school van Lukaku toont dat Anderlecht meer is dan rellen, criminaliteit en sociale ellende. Het programma geeft jongeren van andere origine een gezicht, vertelt hun verhaal. Uiteindelijk zijn het allemaal ketjes met hun bezigheden en beslommeringen. De reeks bevestigt sociologisch onderzoek dat de jeugd van tegenwoordig een stuk conservatiever is. Ze vindt discipline en respect belangrijk en gelooft opnieuw in het huwelijk. Vooral moslims krijgen van thuis uit oubollige opvattingen mee: de wereld is door God geschapen, homoseksualiteit is onnatuurlijk en fout, ouders mogen hun kinderen slaan. Het belang van onderwijs in de ontwikkeling tot kritische burgers kan daarom niet onderschat worden. Het Sint-Guido-Instituut, dat leerlingen van tientallen nationaliteiten begeleidt, verdient daarvoor een pluim.
Tot slot is De school van Lukaku ook een verademing in vergelijking met andere realityprogramma’s. Mensen wordt in hun waarde gelaten. Niemand wordt weggestemd, weggepest of anderszins afgebroken. De makers gaan niet op zoek naar het conflict en de sensatie, maar tonen zich oprecht geïnteresseerd in de jongeren. Daarom alleen al verdienen de woorden van Lukaku navolging: “Allemaal checken, dit is mijn school”. De lovende kritieken geven hem gelijk.
De school van Lukaku liep in 2010 op tv en is deze zomer, tot en met 31 augustus, opnieuw te zien op VRT NU.

Ben ik hier in Anderlecht?

“Ben ik hier in Anderlecht?” vraagt iemand me op amper 100 meter van het Centraal Station. “Nee, u bent hier in het centrum van Brussel”, zeg ik. “Anderlecht is op zo’n 3 km van hier”, voeg ik eraan toe.

“Ik zoek de Place de Justice in Anderlecht”, gaat ze voort. Ik haal m’n smartphone boven en begin te zoeken. “Misschien bedoelt u de Rue de la Justice? Dat is in Anderlecht”, antwoord ik al na een paar seconden. “Ja, dat zal het zijn”, zegt ze.

Ze voert een telefoongesprekje en ik hoor nog een “Dan heb je je van adres vergist.” Ze zoekt de Gerechtsstraat nu met haar eigen smartphone op. Ze zucht. “Bent u te voet?”, vraag ik. “Nee, met de auto… 13 minuutjes”, zegt ze.

“Bedankt, hé!” zwaait ze me tot afscheid.

Valse start voor buurtparticipatie aan Ligne Poincaré?

Een aantal weken geleden greep ik de kans om deel te nemen aan een van de participatiemomenten van Brussel Mobiliteit in mijn buurt. Doelstelling: meewerken aan de tijdelijke herinrichting van een deel van het gebied tussen de Poincaré-, de Zuid- en de Slachthuislaan. Gelukkig kreeg het project ondertussen al een nieuwe naam, ‘Ligne Poincaré’ ( in plaats van middenberm ). Hopelijk reikt de ambitie wel verder dan een lijn.
Natuurlijk ben ik blij dat er vanuit de gewestadministratie en bij de minister van Mobiliteit gehoor is gekomen op de vraag van de bewoners voor meer kwalitatieve en leefbare publieke ruimte en inspraak in de realisatie daarvan. Het siert de betrokken ambtenaar dat zij zelfs op een zaterdagochtend daarvoor tijd wilde maken.
Maar we mogen niet naïef zijn. Dat deze participatie er is gekomen, is vooral de verdienste van buurtverenigingen als Green Connections, Triangle 1070 en Porte d’Anderlecht en het team van KleineRing.be. Zij hebben elk op hun manier dit stukje Brussel op de kaart gezet na jaren van verwaarlozing door zowel het Gewest als de gemeenten Brussel en Anderlecht. De enige ambitie die het huidige College van Stad Brussel heeft gehad, beperkt zich tot het vullen van de stadskas met het geld van de parkeermeters.
Het eerste participatieve atelier was op zich een boeiende ervaring. De jongedames van WAUW deden hun best om alles in goede banen te leiden. Elkeen kon zijn/haar ideeën neerschrijven op een plattegrond. Wat ik zag en las, klonk veelbelovend.
De voorstellen worden meegenomen naar de volgende participatierondes. Maar zullen ze ook het resultaat van de definitieve heraanleg halen? Alle goede bedoelingen ten spijt zie ik nog grote beperkingen.

Ten eerste is een meerderheid van de buurtbewoners niet vertegenwoordigd. De lokale jeugd, de ouderen, arme en anderstalige gezinnen, deze groepen vinden de weg niet naar dergelijke initiatieven. Als de Brusselse regering deze participatie echt wil laten slagen, zal ze de drempel moeten verlagen. Brussel Mobiliteit zal deze mensen actief moeten gaan zoeken. Dit kan misschien via de buurthuizen en de scholen, maar nog belangrijker is om de straat op te trekken, ter plekke te gaan observeren en daar het gesprek aan te gaan.

Ten tweede gaat het hier over een tijdelijk project dat loopt tot de opbouw van de volgende Zuidfoor in juli 2019. Is de waardevolle tijd en de energie die de burgers hierin investeren niet meer waard dan die luttele acht maanden? Hoe kan men bovendien in zo een korte tijdsperiode een correcte evaluatie maken van de invulling die er met de buurt zal worden gekozen?
Ten derde wordt het betrokken gebied aan weerszijden ingesloten door een tweevaksrijbaan en een openluchtparking. In welke mate zal dit het recreatieve gebruik van Ligne Poincaré negatief beïnvloeden? Zodat een volgende parkingminnende minister of schepen kan zeggen dat het niet werkt en er beter voor altijd een parking van wordt gemaakt?
Welke voorstellen er uiteindelijk zullen worden gerealiseerd en binnen welke perimeter (de huidige afgebakende drie stukjes en de wandelpromenade of de hele zone tussen de Ninoofse- en Hallepoort ) is nog niet definitief bepaald. Gelukkig speelt ook u , beste Brusselaar, daarin een belangrijke rol.
Door uw stem te laten horen en zuurstof te geven aan mensen en initiatieven die dit stadsdeel echt in hun hart dragen. Laten we aanstaande zondag en in mei van volgend jaar hierin het verschil maken. Op naar een gezonde en aangename stad op mensenmaat!
Geert Vancauwenbergs
Buurtbewoner Slachthuislaan-Poincarélaan

Hoe goedkoop reizen naar Brussels Airport?

Reizigers die met het openbaar vervoer naar de luchthaven Brussel-Zaventem gaan, hebben het al gemerkt: een treinkaartje naar dit vliegveld is behoorlijk duur vanwege de zogenaamde Diabolotoeslag. Gelukkig zijn er vanuit Brussel en omstreken ook nog andere manieren om je vliegtuig te halen. Ik zet ze even voor je op een rijtje.

IMG_1828

Het Diabolo-project om de luchthaven te ontsluiten kostte veel geld en leidde tot hogere treintarieven. Hier een nieuwe brug tussen Brussel en het vliegveld bij Haren.

Continue reading

Bijenkorf Brussel

Brussel blijft boeien. Niet het minst omdat je door de zeer gemengde bevolking en het diverse aanbod aan plekken en activiteiten plotsklaps van de ene wereld in de andere gekatapulteerd wordt. Toegegeven: we leven als Brusselaars grotendeels naast elkaar. Maar niets belet je om over het muurtje te kijken. 

Zaterdagavond ging ik naar de opening van Nanobrasserie de l’Ermitage. Het was er over de koppen lopen. Craft beer boomt in Brussel en de nieuwe microbrouwerij in Anderlecht kan op veel belangstelling rekenen. Terwijl de dj plaatjes oplegde, proefde ik tussen de brouwerijketels van het troebele, bittere Saison de l’Ermite en van Théorème de l’Empereur, een zachte pale ale met jasmijnthee. De meeste andere bieren in diverse internationale stijlen waren niet meer verkrijgbaar aan de tap: Lanterne, Le Soleil, Stout Au Seigle, India Brown Ale en Noire du Midi. Bierratingsite Untappd staat vol scores en snapshots. Een uitgelaten jeugdig publiek met hipsterallures laaft zich aan de bierbron. Ik hoor Frans, Engels en Nederlands rond mij praten.

Als ik de brouwerij verlaat, regent het pijpenstelen. Ik vlucht binnen in het theehuis La Ruche, dat strategisch tussen een bank en een seksshop ligt. Ik las dat schrijfster Lize Spit er wel eens afspreekt en dat een journalist van De Standaard er een dubbelinterview met David Van Reybrouck en Luckas Vander Taelen had.
Nu zitten er alleen Marokkaanse mannen van verschillende leeftijden, die de voetbalmatch Marokko – Gabon volgen. De spanning is eruit, want de thuisploeg is in Casablanca veel sterker dan de tegenstander en staat diep in de tweede helft met 2-0 voor. Een aantal twintigers kijken meer naar hun smartphone dan de tv, die naast het prachtige glasraam van de bijenkorf hangt. De voetballers lijken soms stil te vallen door de gebrekkige beeldkwaliteit. Uit mijn kannetje pers ik 3,5 glaasjes lekker zoete muntthee. Een man komt binnen met een grote boodschappentas, maar vindt geen kopers voor zijn noten. Sommige cafégasten staan meteen op na het laatste fluitsignaal. Als ik in het Frans afreken, hengelt de ober subtiel naar een fooi. Ik neem mezelf voor terug te komen. Misschien wel op 6 november, als de Leeuwen van de Atlas hun felbegeerde WK-ticket moeten veiligstellen tegen Ivoorkust, de ploeg van Marc Wilmots.

Middenberm in beweging

De middenberm tussen Lemonnier en de Ninoofsepoort is al jarenlang een vergeten stukje Brussel. Een groot steenvlakte die als illegale parking fungeert. De echte functie die de middenberm officieel heeft is de Zuidfoor onderdak bieden tijdens de zomermaanden. De rest van het jaar is het er stil. Het gebrek aan bomen, verlichting, positieve rust- en speelpunten op straten en pleinen toont de minimale aandacht voor deze wijk en zijn bewoners. De komst van het park aan de Ninoofsepoort heeft bewoners doen nadenken. De nood aan een kwalitatiever publieke ruimte is er namelijk erg groot.

En toch zien Stad Brussel, Stad Anderlecht en het Gewest het iets anders: de pseudo-parking zal binnenkort geregulariseerd worden tot een echte parking. Behalve het plaatsen van parkeermeters zal er echter weinig gebeuren: geen markeringen, afgebakende plaatsen, enz. In afwachting van een beter plan zal het minstens nog enkele jaren zo blijven.
Nochtans heeft dit stukje Brussel en Anderlecht bijzonder veel potentieel: als leefbare zone voor buurtbewoners, als toeristische trekpleister door de bijzondere musea en vele hotels, als economische motor door de handelaars, als centrale mobiliteitshub voor de hele stad. Naar aanleiding van het geplande stadsvernieuwingscontract Heyvaert-Poincaré werd er een voorstel gelanceerd door een bewonersgroep: “Green Connections“. De publicatie maakt een interessante analyse en bevat talloze ideeën. Tegelijkertijd blijft het realistisch en gaat de problemen niet uit de weg.

Lees maar even mee: https://drive.google.com/file/d/0BztUNkGQgaXzd1JIc3YwdWQ1Z1E/view
We volgen het verder mee op!
 

Brussels Vibes: Kevin Mambele

Dj-producer Kevin Mambele is geboren en getogen in Anderlecht. De 22-jarige Brusselaar heeft zoals velen muziek als grote passie, maar bij hem blijft het niet enkel bij het luisteren naar muziek. Hij is sinds zijn 16de actief bezig met het producen van tracks, met uiteenlopende projecten als resultaat. Ook de bijhorende feestjes waarop hij al draaide in en om Brussel zijn nog amper bij te houden. Dat heeft grotendeels te maken met de brede waaier aan genres die hij beheerst. Van soulful hiphop tot house, van elektronische jazz tot de disco van de 80’s en zelfs invloeden van dubstep. Een overzicht van zijn prille carrière.


Voor de jonge Brusselse producer ligt de basis bij hiphop, zijn grote liefde. Van jongs af aan experimenteert hij met beats in combinatie met self-recorded samples. Via Soundcloud verspreidt hij zijn eerste tracks met zeer jazzy invloeden. De deep basses in combinatie met de harmonische akkoorden bewijzen steeds weer zijn kunnen. Kevin blijft verder experimenteren met zwoele melodieën of baslijnen en brengt met de regelmaat van de klok sterke tracks uit. Onder meer via Ignored, In love en de preview van On the radio circuleert hij onder de naam Mambele steeds meer in de Brusselse hiphopscene.

Continue reading

Brussels in Conferences (1): Global Cities Societal Challenges – Brussels and Montreal

Het is jammer dat er in Brussel geen enkele (cultuur)agenda bestaat die meer dan een vijfde van de dingen opsomt die er in de stad gebeuren. Maar als je een beetje zoekt, kun je als nieuwsgierige mens bijna de klok rond naar voordrachten  luisteren en conferenties bezoeken. Meestal gratis of voor een heel kleine bijdrage. Over uiteenlopende thema’s, onder meer over Brussel. Hier duik ik in mijn notities van de voorbije maanden op zoek naar informatie, ideeën en stellingen.
4/5.2.2016 – Brussels Studies Institute: Grasping Global Cities’ Societal Challenges, comparative perspectives from Brussels and Montreal. Gratis.


Annick Germain (INRS, Montreal) vergeleek in de jaren negentig attitudes van sociale werkers in bepaalde wijken van Montreal enerzijds en in Kuregem en de Anneessenswijk anderzijds. Ze was toen verrast dat in beide steden de sociale werkers heel afstandelijk, vijandelijk en ronduit denigrerend praatten over de mensen die ze verwacht worden te helpen. Ronduit verontrustend, wat doen die mensen dan daar?  Zou dat veralgemeenbaar zijn of is het toevallig zo geweest in die twee wijken. Is het nog steeds zo?
Haar collega in dit vroeger onderzoek, Muriel Sacco (ULB), gaat nog verder en geeft het negatiefste beeld dat ik ooit over Brusselse stadsvernieuwing gehoord heb. Voor haar is het ultieme doel van de Brusselse wijkcontracten de strijd tegen de inwoners, voor gentrificatie en voor het opwaarderen van het patrimonium. Helemaal nooit zijn er realisaties in het belang van inwoners van buitenlandse origine en nooit werden allochtone zelforganisaties gesteund. De mensen die voor de wijkcontracten werken, hebben uiteenlopende vormingen tot en met landbouwingenieurs, maar bijna nooit in sociaal werk of dergelijke. In Montreal is alles beter.
Hmm, ze heeft zeker gelijk dat niet alles wat door wijkcontracten gefinancierd wordt, altijd even zinvol is en niet altijd steun van alle buren geniet, maar ik meen toch in heel Brussel voorbeelden te kennen, die heel zinvol zijn. Misschien verkijkt ze zich op Kuregem en Anneessens, maar zelfs daar zijn toch goede dingen gebeurd, met als zichtbaarste exponenten het Dauwpark en de sporthal aan de Papenvest.

Continue reading

Renaissance in Anderlecht


Het afgelopen weekend vierde het Erasmushuis zijn 500-jarig bestaan. Niet het huis zelf natuurlijk maar wel de organisatie die er is gehuisvest. Het huis werd door Desiderius Erasmus (1469-1536) bewoond in de tijd dat hij als academicus aan de universiteit van Leuven was verbonden. Het gebouw is nu een museum dat hulde brengt  aan deze humanist van het eerste uur en tijdgenoten van hem.

Continue reading

De mensen van de kanaalzone

Fotografen hebben de kans, misschien zelfs de plicht, om de aandacht te vestigen op onderwerpen waar we doorgaans (te) snel aan voorbijgaan. Ik werk al jaren aan een journalistiek fotoproject in de kanaalzone van Brussel. Vooral in Kuregem en Molenbeek, twee wijken die voor veel migranten de toegangspoort zijn tot onze samenleving. Vrij onbekend bij het grote publiek, maar een plek waar chaos, ondernemerszin en kosmopolitisme het straatbeeld bepalen. Wijken die een grote impact hebben op de toekomst van Brussel en België. De hoogste tijd dus dat we meer te weten komen over de inwoners van deze wijken.

Halfway Home from growfunding/bxl on Vimeo.

Ik trok de voorbije vijf jaar door de straten langs het kanaal en praatte met Jan en Alleman en met Mohamed en Adnan, Oumar, Crina… en fotografeerde hen op zoek naar een antwoord op vragen als: Wie zijn die mensen en wat doen ze hier? Wat hopen ze hier te vinden? En welke invloed heeft het leven in Molenbeek en Kuregem op hun migratieproces?
Die foto’s en verhalen wil ik nu delen. Ik vroeg Annelies Verbeke om kortverhalen te schrijven over migranten in de verschillende fases van hun migratieproces. Door een combinatie van publicaties in kranten, eigen publicaties, een tentoonstelling en een blog willen we in 2015 zo veel mogelijk mensen bereiken en de kennis over deze wijken en hun inwoners verbreden en verdiepen.
De foto’s en kortverhalen bundelen we in vijf verschillende publicaties die elk een ander aspect zullen belichten van de aankomstwijken. Om de productie- en distributiekosten van het eerste deel te financieren en het tweede deel voor te bereiden willen we een beroep doen op growfunding. Niet alleen financieel. We willen ook peilen naar jullie interesse. Neem dus vandaag nog een kijkje op de webpagina van het growfunding-project Halfway Home.
Kurt Deruyter