Het burgercomité van Filter Café Filtré voert tot de gemeenteraadsverkiezingen aan Brusselse scholen actie voor een betere luchtkwaliteit en minder auto’s in de stad. Het manifest van de beweging bevat elf punten:
1. We willen de auto terugdringen om de leefkwaliteit te verbeteren. Die betere leefkwaliteit wordt bereikt door een betere luchtkwaliteit, verkeersveiligheid en een ander gebruik van openbare ruimtes. Het moet beter, de lage-emissiezone is too little, too late.
2. We willen verkeersvrije schoolstraten aan IEDERE SCHOOL. De inrichting van de publieke ruimte en de verkeersdoorstroming (via circulatieplannen) moeten hierop afgestemd worden
3. We willen een andere modal split inzake mobiliteit. Het aandeel openbaar vervoer, fietsverkeer en voetgangersverkeer is in België te klein ten opzichte van de auto. Goede voorbeelden zijn buitenlandse steden als Amsterdam, Kopenhagen of Wenen.
4. We willen een globaal Vlaams en hoofdstedelijk fietsnetwerk dat alle steden, wijken en scholen ontsluit. De benodigde ruimte hiervoor gaat ten koste van autoweginfrastructuur. Dit globaal netwerk telt geen onveilige oversteekplaatsen.
5. We willen een beter openbaarvervoernetwerk. De geplande investeringen in de uitbouw van het openbaarvervoernetwerk moeten worden versneld.
6. We willen dat elektrisch vervoer gepromoot wordt (taxi’s, bussen, laadpalen, fiscaliteit, resterend autoverkeer).
7. We willen dat het fiscale voordeel voor bedrijfswagens wordt afgebouwd. De facto komt dit neer op het subsidiëren van files en luchtvervuiling. In een eerste fase en als overgangsmaatregel moet elk fiscaal voordeel zo snel mogelijk verdwijnen voor alle wagens met een verbrandingsmotor.
8. We willen dat elke investering in bestaande weginfrastructuur verplicht gepaard gaat met een investering in openbare ruimte en openbaar vervoer (bv. renovatie van de Brusselse tunnels moet gepaard gaan met de globale herziening van de ruimte erboven)
9. We willen consistente, groene openbare ruimtes.
10. We willen een fijnmazig netwerk van meetstations die de luchtkwaliteit monitoren.
11. We willen, in samenwerking met schooldirecties, ouders vragen hun kinderen zo vaak mogelijk te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer naar school te brengen. Dat willen we bereiken met actieve sensibilisering inzake milieu, luchtkwaliteit, verkeersveiligheid en mobiliteit.
Wie ben ik? Niemand. Wat wil ik? Alles. Wat kan ik? Iets (vrij naar Jean-Luc Godard).
“Brussel is de stad waar wij willen wonen, de grootste stad van België, een stad met een heel diverse, internationale bevolking, met een lange geschiedenis, met een mooi en uniek patrimonium. Een stad met een uniek potentieel. Dat potentieel moet nu een kans krijgen om uit te groeien, om te bloeien, en om vruchten af te werpen. In de huidige bestuurlijke constellatie kan dat niet.”
Goedenavond, meneer de minister Guy Vanhengel,
Goedenavond, mevrouw de schepen Els Ampe,
Ongeveer één maand geleden, op 14 maart, was onze school Maria Boodschap te zien in de Pano-reportage op VRT over de alarmerende luchtkwaliteit in de Belgische scholen en steden. Op vrijdag 16 maart, amper twee dagen erna, hebben enkele verontruste ouders samen met hun kinderen een spontane actie ondernomen naar aanleiding van de reportage en de uitslagen. Deze actie was een onverhoopt succes. Er werd over bericht op het journaal en in de meeste kranten.
Zo succesvol dat er werd besloten om de actie voort te zetten.
Op 23 maart namen 5 Brusselse scholen deel aan de actie. De week erop namen er 43 scholen deel, waarvan 23 uit Brussel. De actie werd ondersteund door zowel Nederlandstalige, Franstalige als Europese scholen in Brussel, Vlaanderen en Wallonië. De actie wil over de partij- en taalgrenzen heen de luchtkwaliteit, mobiliteit en de leefbaarheid van steden en gemeenten bovenaan op de agenda zetten.
Op vrijdag 20 april zullen wij met minstens 50 andere scholen opnieuw actievoeren. Die dag zullen wij opnieuw tussen 08.15 en 08.45 de straat af zetten. In de afgebakende ruimte schenken we koffie, laten we de kinderen ochtendgymnastiek doen met een turnjuf. Bij deze gelegenheid nodigen wij graag de pers uit om op bezoek te komen.
Drinken jullie op vrijdagmorgen om 8u15 een kopje koffie met ons mee, op een betere luchtkwaliteit in de stad, op veilig verkeer aan de school, op een meer leefbare stad en voor een evenwichtigere inrichting van de openbare ruimte?
Wees welkom!
Met vriendelijke groeten,
De verontruste ouders van de school Maria Boodschap Brussel Het actiecomité Filter Café Filtré zet zich in voor meer leefbare steden en gemeenten, verkeersveiligheid, propere lucht en meer mobiliteit met minder auto’s. Naar aanleiding van de nationale actiedag op 20 april schrijven de initiatiefnemers een open brief aan Guy Vanhengel, Brussels minister van Financiën en voorzitter van het College van de Vlaamse Gemeenschapscommissie, en Els Ampe, schepen voor Mobiliteit en Openbare Werken van de stad Brussel. Meer info vind je op de website en Facebook-pagina.
Brusselblogger Willemjan besloot vandaag om bewust vegetariër te worden, omdat hij dat onbewust eigenlijk was, maar het toch nog eens publiek moest maken. Het relaas van een bewuste keuze die eigenlijk onbewust al gemaakt was.
Het begon allemaal in São Paulo in Brazilië. Daar leeft de grootste gemeenschap Japanners buiten Japan. Dat wil zeggen sushi, en veel sushi. Ik, die in België niet tot de categorie behoorde die sushi kan eten op regelmatige basis, was verkocht aan de Japans-Braziliaanse sushi.
Dus ik begon vis te eten in een nog nooit geziene hoeveelheid. In São Paulo vind je sushi tegen elke prijs. Ik had om de hoek van mijn hostel een Japans restaurant, waar ik voor 8 euro à volonté kon eten. Met het ontbijt van het hostel was dat dan ook mijn maaltijd voor de dag.
Toen ik in Brussel weer alleen woonde en kon kiezen tussen vlees of vis, koos ik altijd vis. Ik at 4 maal vis per week, 2 maal kippenschnitzel en één maal rood vlees bij mama of papa.
Het was eerder de bedoeling om minder koolhydraten te eten. Dat lukte. Nu is het dus de bedoeling om vlees te schrappen uit het dieet. Je zou dan kunnen denken; waarom word je dan geen veganist?
Omdat onderzoek de laatste jaren heeft uitgewezen dat eieren en boter eigenlijk niet ongezond zijn. Veganistisch of vegetarisch voeding is ook niet duurzamer dan bijvoorbeeld een intelligente gezonde duurzame maaltijd op basis van dierlijke producten.
Zo kopte NRC Handelsblad dat één amandel 4 liter water kost. Dat wil zeggen dat het vervangen van dierlijke producten door noten eigenlijk niet zo duurzaam is. Daarom pleit ik voor een intelligente duurzame maaltijd en wil ik niet meer de scheidingslijn maken tussen dierlijke producten of vlees en niet dierlijk omdat die eigenlijk niet bestaat.
Als je ‘animal friendly’ wil eten, waarom niet? Zie dat het gezond blijft, zorg ervoor dat je alle essentiële proteïnen binnen hebt! Als je duurzaam wil eten, eet dan bv. 4 eieren per week als vegetariër, maar geen amandelen! Als je vlees wil eten, waarom niet, maar zie dan dat je compenseert op duurzaamheid door bijvoorbeeld geen amandelen te eten als dessert.
Het beste dat je kan doen is normaal eten, maar als je lijdt aan obesitas, een bepaalde stofwisselingsziekte of chronische ziekte, kan je best je dieet aanpassen en natuurlijk ook als dierenrechten een issue zijn. Als je niet met dierenrechten bezig bent, niet met ecologie bezig bent, kies dan voor normaal eten. Dat is het gezondste. Bekijk het allemaal niet absoluut, maar intelligent.
De scheidingslijn zou dus niet op basis van dierlijke producten moeten liggen, want veganisme is ook niet altijd duurzaam. Willemjan Vandenplas is blogger. Bekijk zijn werk op Facebook en zijn website.
Beste bekommerde ouders van kinderen die longen hebben,
De paasvakantie is begonnen en ik denk aan jullie allemaal.
De Pano-reportage over luchtkwaliteit in de buurt van scholen heeft niemand onberoerd gelaten. Sommige mensen durfden zelfs niet te kijken, omdat we allemaal weten dat de luchtkwaliteit in dit land simpelweg ontoelaatbaar ongezond is. Sommigen van jullie hebben de dag na de uitzending meteen al actie ondernomen in Brussel met de hoop dat jullie protest aan de schoolpoorten op een positieve manier besmettelijk zou worden. En ja, afgelopen vrijdag was het al zover: ook in Antwerpen, Gent en Oostende werden schoolstraten tijdelijk afgezet, spandoeken ontrold en slogans door jullie en jullie kinderen gescandeerd om op een vriendelijke, maar niet te negeren wijze duidelijk te maken aan de overheid dat het zo niet langer kan. Sommigen hebben al aangekondigd om dit protest elke vrijdag aan te houden tot aan de gemeenteraadsverkiezingen in oktober.
Dat is fantastisch nieuws en ik schrijf deze brief om jullie daarin vanuit het putteke van mijn ziel aan te moedigen. Vergeef me mijn vrijpostigheid en beschouw me louter als een gloedvolle supporter die ook een vader is en jaren lang zijn zoon naar school heeft gefietst, zoals zovelen hebben gedaan en zullen doen ondanks alles, ondanks de schadelijke stikstofdioxide overal. Actiegroepen zoals Ademloos en StRaten-Generaal vragen al jaren aandacht voor die schandelijke luchtkwaliteit en zullen nu met #Luchtzaak de Vlaamse overheid dagvaarden in de rechtbank. Greenpeace heeft gelijkaardige stappen ondernomen (en daarin staat niemand van ons alleen, noch in dit land, noch elders). De EU heeft verschillende lidstaten, waaronder ons land, al in 2010 gevraagd om zo snel mogelijk maatregelen te treffen om dit probleem aan te pakken, maar het uitstelgedrag dat onze bewindvoerders vertonen is schandelijk onverantwoord.
Deze samenleving heeft jullie nu nodig, jullie strijdvaardigheid en koppigheid om te vechten voor de longen van onze kinderen moeten ons uit deze politieke wachtkamer leiden. Dit ontstijgt alle partijen, al het gekrakeel en de politieke waan van de dag, vanwege de simpele reden dat we allemaal zonder onderscheid dezelfde lucht inademen. Dit gaat ons allemaal aan en dat hebben jullie zeer goed begrepen. Het gaat ook om burgers die duidelijk maken dat er oplossingen moeten komen en dat er geen spelletjes moeten worden gespeeld en paraplu’s open getrokken. Jullie staan misschien wel aan een schoolpoort te protesteren, maar jullie verwachten van de overheid en haar bewindvoerders geen kinderachtigheid.
Er wordt nu al gezegd dat er geen hysterie mag uitbreken en dat het vroeger nog veel erger was. Laat jullie daardoor niet afleiden. Bezorgdheid voor je kind is verdomme geen hysterie. Ik heb jullie nog niet zien raaskallen en schuimbekken aan die schoolpoorten. Jullie willen dat er iets gebeurt. Jullie willen daden en hebben het nu wel echt gehad met therapeutische klap. Men zal jullie verwijten hypocriet te zijn omdat jullie een wagen hebben en dat zou weinig consequent zijn. Maar jullie hebben genoeg doorzicht en wijsheid om te weten dat we dan bijna allemaal stuk voor stuk hypocriet en inconsequent zijn. Zonder een totaalaanpak moddert immers iedereen maar wat aan. Laat jullie dat schuldgevoel niet aanpraten, want het komt altijd van mensen die ofwel schrik hebben van echte verandering of simpelweg cynisch zijn. Angst en cynisme maken deel uit van het probleem, niet van de oplossing.
En de oplossingen zijn er. We kunnen de luchtkwaliteit verbeteren. We kunnen ervoor zorgen dat het cijfer van 10.000 doden per jaar vanwege slechte lucht naar beneden gaat en dat er minder aandoeningen opduiken van de luchtwegen. We kunnen beginnen met relatief eenvoudige ingrepen in de buurt van scholen vanuit een globaal plan. We kunnen inspiratie vinden in het buitenland waar al zoveel steden het goede voorbeeld geven. We kunnen dit allemaal, maar de bewindslieden moeten het willen. En ze zullen dit willen indien ze beseffen dat het bewustzijn van jullie allemaal op scherp staat en dat het voor jullie nu echt genoeg is geweest. Want daar gaat het over: bewustzijn is besmettelijk en zorgt ervoor dat de samenleving echt een bocht kan nemen.
Daarvoor hebben we jullie dus nodig en jullie oprechte bezorgdheid. Jullie kinderen hebben twee weken paasvakantie. Laat het vuur niet uitdoven. Bedenk acties met de kinderen, geef het vuur door aan anderen, sta paraat zodra de vakantie is afgelopen en vooral: geef niet op, protesteer elke vrijdag of op wat voor dag ook. Wees alsjeblieft onverzettelijk. Jullie zijn hier de leiders, laat jullie niets anders wijs maken.
Echt waar, jullie hebben het met z’n allen in handen. Maar geen stress! Haal rustig adem zonder hopelijk al te veel te hoesten en wees vastberaden. Geef niet op tot jullie iedereen hebben bereikt. Wees met veel, heel veel, wees ontelbaar. Verbeter deze wereld met jullie bezorgdheid.
Het is immers tijd, niet? Het is écht tijd. Genoeg is genoeg. We hebben allemaal longen.
Met een warme en hoopvolle groet van een echte supporter,
Jeroen De Antwerpse schrijver Jeroen Olyslaegers, onder meer bekend van zijn bekroonde roman Wil, schreef dit opiniestuk op zijn Facebook-pagina. De actiegroep Filter Café Filtré heeft een eigen website en Facebook-pagina.
Brusselblogger Willemjan kreeg genoeg van de miserie waar sommige mensen in leven in Molenbeek en deed zijn eerste goede daad van de Brusselse Lente, omdat in Molenbeek één een probleem heeft met architectuur en twee er niet genoeg aan gezonde en geïntegreerde cultuur gedaan kan worden.
Als je ‘In Molenbeek’ leest van Hans Vandecandelaere dan leer je dat oud-Molenbeek zo populair is onder arme mensen omdat daar gemiddeld de kleinste en goedkoopste appartementen zijn in Brussel. Zit ik nu niet al exact een jaar mijn Arabisch-Franse tandemtaaluitwisseling daar te doen in zo’n klein appartement.
Meestal ga ik een koffie drinken bij Shadi, een Syrische vluchteling uit Dera’a, en ‘papotten’ we een beetje over de actualiteit in het Midden-Oosten en over de beslommeringen van het dagelijkse leven. We spreken Frans en Arabisch door elkaar. Ik begin dat ‘Frabisch’ te noemen. Zijn Frans is tegenwoordig bijna beter dan dat van mij na 4 jaar en 6 maanden in Brussel. Ik heb natuurlijk het voordeel dat ik nog Nederlands kan op de arbeidsmarkt, maar binnenkort wil hij dat ook leren.
Shadi zat vandaag weer te paffen gelijk een Turk, zoals de Syriërs werden genoemd toen het Ottomaanse rijk nog over die gebieden regeerden, dus ik die nu al 2 jaar zonder één ‘siggy’ zit besloot het raam open te trekken en die man eens uit zijn kot te halen voor een ‘Walking Language Exchange’.
De taalutiwisselingsorganisaties schieten als paddenstoelen uit de grond in Brussel, maar niets beter dan een geïntegreerde en gezonde taaluitwisseling. Geen betere manier om een frisse geest te hebben dan tijdens een kuiering door de stad. Of het nu sigarettenlucht van Shadi’s sigaretten is die ik inadem of de Brusselse ongezonde lucht die astma veroorzaakt bij de jongsten. Ik dacht dat we maar beter eens de beentjes konden strekken.
We trokken door de Vierwindenstraat naar het kanaal en vandaar langs de Leopold-2-laan naar Rogier en dan naar het Centraal Station waar onze wegen scheiden. We spraken ondertussen een mengeling tussen Frans en Arabisch, gelijk de Marokkanen hé, maar wij spreken wel hoog-Arabisch.
Tijdens onze wandeling praten we over de Brusselse architectuur. Het was opvallend hoeveel Bruzz-weetjes Shadi wist. Hij kende bijna heel de skyline van Brussel. Hij was dan ook architect in Syrië omdat hij met autocat kan werken en hij heeft ook een diploma marketing, waarmee hij niets doet.
In ieder geval, toen we door de ‘Galerie de la Reine’ liepen, werd mij duidelijk dat onze wandeling een hoog toeristisch gehalte begon te krijgen, terwijl Shadi nu al bijna 5 jaar in Brussel is als Syrische politieke vluchteling.
Jeetje, de oorlog in Syrië duurt nu wel al heel lang! Willemjan Vandenplas is blogger. Bekijk zijn werk op Facebook en zijn website.
Beste ouders,
Op woensdag 14 maart werd een PANO-reportage uitgezonden op één waarin de resultaten van een grootschalige studie rond luchtkwaliteit werden geïllustreerd aan de hand van twee voorbeeldscholen. Een basisschool in stedelijk gebied (Maria Boodschap in Brussel) en één in minder verstedelijkt gebied (De Boot in Opwijk).
De resultaten zijn onthutsend. Bij maar liefst 60% van de in totaal 222 onderzochte scholen in België is de luchtkwaliteit verontrustend tot illegaal slecht. De Europees vastgelegde maximumgrens voor de gemiddelde jaarconcentratie voor stikstofdioxide (NO2) ligt vandaag op 40µg/m³. Dat is een economisch afgedwongen grenswaarde. Het inzicht groeit dat de medisch verantwoorde drempel een stuk lager zou zijn: 20μg/m³. Wetende dat kinderen nog veel gevoeliger zijn voor de kwalijke gezondheidsimpact van vervuilde lucht, is dit ronduit alarmerend.
Enkele verontruste ouders van de Brusselse school uit de reportage hebben een krachtige hulpkreet willen laten weerklinken. In allerijl werd een actie op poten gezet om daags nadien, op vrijdag 16 maart, de straat van de school af te zetten. Politici over de partijgrenzen heen werden uitgenodigd, net als enkele scholen uit de buurt en de volledige Belgische pers.
Het was een onverhoopt succes! De actie heeft een breed publiek op de been gebracht, politici waren present en de actie haalde alle grote kranten, De ochtend op Radio 1, het journaal op één, Karrewiet, BRUZZ, Knack, enz.
Vandaag willen wij de actie voortzetten.
De boodschap is eenvoudig. Onze steden, onze regio, ons land moeten leefbaar en gezond worden. Daarvoor moet het autoverkeer worden teruggedrongen ten voordele van het openbaar vervoer en het voetgangers- en fietsverkeer. Het besef dat de mobiliteit anders en globaal moet worden aangepakt moet zijn ingang vinden bij de beleidsmakers. De goede voorbeelden in andere landen zijn talrijk (Amsterdam, Kopenhagen, Wenen, Montreal, enz.). Maar ook van onderuit moet een mentaliteitswijziging plaatsvinden waarbij het gebruik van de auto tot een minimum wordt beperkt.
De actie die wij willen verspreiden is even simpel als de boodschap. Sluit iedere vrijdagochtend, wanneer de school start, de straat van de school af voor autoverkeer. Drink samen een kopje koffie en laat de kinderen in de vrijgekomen autovrije ruimte spelen. Nodig de lokale beleidsmakers uit op de koffie. Neem foto’s en post ze op de website of via de Facebook-pagina. En dit tot aan de verkiezingen.
De bedoeling is om zowel ruimtelijk als in de tijd een zo groot mogelijke verspreiding van de oproep te bekomen.
De actie is apolitiek en ongebonden aan bestaande organisaties. Ze roept op aan alle ouders om zelf een initiatief op poten zetten. Eventuele vervolgacties op schaal van de school kunnen daaraan gekoppeld worden om de andere ouders, kinderen, leerkrachten te sensibiliseren. Bijvoorbeeld een debatavond met ‘facts and figures’ rond luchtvervuiling, themaweken op school, organisatie van metingen van de luchtkwaliteit en opvolging ervan, vergroening van de speelplaatsen, plant-een-boomacties, enz.
Hopelijk doen jullie mee en zetten we samen de leefbaarheid van onze stad bovenaan op de politieke agenda!
Morgen zijn er alvast vijf scholen die meedoen: Kleurdoos, MABO, Sint-Ursula, Klimpaal en Regenboog! Het is niet te laat om nog iets te organiseren. Het is heel eenvoudig. Gewoon een gestreept lint, een thermos koffie, fluohesjes en een voetbal. Ligt je school aan een drukke invalsweg? Geen nood. Een actie op de stoep is ook een krachtig signaal.
Veel succes! Filter Café Filtré
Toen Brusselblogger Willemjan vannacht op het vliegtuig zat terug naar Brussel zag hij voor het eerst onze prachtige stad uit de lucht op een herkenbare manier. Hij zag de lichtjes van de Grote Markt, de Sint-Michielskerk, de Naamse Poort, de Europese Commissie (was wel donker) en de VRT-toren. Fantastisch, maar tegelijkertijd kreeg hij de stelling naar zijn hoofd geslingerd dat Nederlanders veel beter Nederlands spreken dan Vlamingen. Hoe komt dat, vroeg hij zich af.
De titel kan menige taalpurist uit zijn krammen doen schieten, maar het komt van iemand bij wie in het tweede leerjaar een onmogelijk in te halen taalachterstand werd vastgesteld. Op de koop toe gaf zijn leerkracht Nederlands er in het tweede middelbaar de brui aan omdat er geen hoop was. In het vijfde middelbaar werd hij met dyslexie gediagnosticeerd. Op zijn 22ste besloot hij toch nog journalist te worden, toen hij al zestalig was (Nederlands, Frans, Engels, Spaans, Portugees en Arabisch).
Die man die Brusselblogger Willemjan heet, heeft dus al enige ervaring met de aanvallen van de taalpuristen onder ons.
Ik kan ook niet concurreren met mensen die heel hun leven alleen Nederlands cultiveren, omdat ik één heb gekozen voor meertaligheid en twee geen aangeboren talent heb voor taal. En dat is juist het antwoord op de titel.
Hoe meer je Nederlands cultiveert, hoe meer je daarvoor aanleg hebt. Als je nog eens vanaf jonge leeftijd daarmee bezig bent en er talent voor hebt, heb je een voorsprong die een Franstalige, vluchteling, migrant of jongere met een taalachterstand niet meer kan inhalen.
Ik ben heel mijn leven hard aangepakt omdat mijn Nederlands niet fantastisch was en toch schreef. Daarom ben ik geen taalchauvinist.
Een taalchauvinist dat is iemand die voor taalpolitie speelt in Brussel en tegen alle Franstaligen Nederlands spreekt. Dat is zoiets waar de oudere generatie goed in is, maar waar de millennials eigenlijk niet van wakker liggen in Brussel.
Ik woon al heel mijn leven in een tweetalige omgeving en spreek Frans in Brussel als mijn gesprekspartner Franstalig is. Nu krijg ik van elke Franstalige het compliment dat ik zo goed Frans spreek. Natuurlijk ben ik wel de grootste vijand van de flaminganten in Brussel.
Ik blijf met het probleem zitten dat ik niet excelleer in het Nederlands. Zoals een rijbewijs is dat toch wel een skill om te hebben op de arbeidsmarkt.
Het is voor mij dus duidelijk dat taalwetten alleen dienen voor taalverwerving. Nederlanders spreken zo goed Nederlands en Fransen zo goed Frans, omdat zij maar met één taal worden geconfronteerd. Het probleem is dat dit politiek zeer gevoelig ligt in Brussel en bij bepaalde drukkingsgroepen.
Om een lang verhaal kort te maken, heb ik er een hekel aan dat een taal dominant is ten opzichte van een andere. Laten we eerlijk zijn, ben je Brusselaar, doe dan je best om Nederlands, Frans en Engels te leren. Ben je Belg, leer dan Nederlands, Frans en Duits.
Dat is natuurlijk in een ideale wereld en de wereld is niet ideaal. Franstaligen in Brussel zeggen dat ze geen Nederlands nodig hebben. Daarom moeten we hen misschien wel Nederlands opdringen opdat ze het toch zouden leren of dat ze een kans krijgen om het te oefenen.
Ik heb voor meertaligheid gekozen in Brussel. Misschien is het zeer egoïstisch, maar ik wil niet geconfronteerd worden met een taalpolitie zoals in Quebec, Canada, die taalwetten opstelt of winkels verplicht een tweetalig opschrift te hebben met de ene taal in een groter lettertype dan de andere.
Daarom schrijf ik dit. Willemjan is blogger. Bekijk zijn werk op Facebook en zijn website.
Op reis in het zuiden van Tunesië aan de Libische grens trekt Brusselblogger Willemjan enkele lessen voor het toerisme in Brussel en Vlaanderen. Zijn filosofie is: waar je op vakantie gaat, spreek je de taal van het land. Maar je mag als toerist wel eens verwend worden in je eigen taal.
De Tunesiërs zijn een grappig volk. Voor alles wat oud, historisch en religieus is, gebruiken ze officieel Arabisch. Voor de dagdagelijkse omgang gebruiken ze echter een verbastering van de officiële Arabische taal. Bij momenten is dit redelijk grappig.
Sinds de Arabische Lente is er een tendens om meer de taal van het volk te leren als westerling, omdat het officiële Arabisch steeds minder gesproken wordt.
Je kan dus niet verwachten dat in een land waar er om de tien minuutjes een ander dialect wordt gesproken, je daar met iedereen kan praten in het dialect. Natuurlijk zijn er dialecten, die uitgegroeid zijn tot ware talen en wijdverspreid worden begrepen. Toch is er niets zo handig als Modern Standaard Arabisch of officieel Arabisch omdat dan iedereen je kan begrijpen en je over heel de Arabische Wereld de clou van de dialoog kan verstaan.
Vandaag ontmoette ik een Tunesiër die ogenschijnlijk sigaretten verkocht, maar onder de tafel verkocht hij Franse en Duitse boeken.
Ik sprak hem aan in het Arabisch en hij vertelde mij dat hij al 30 jaar Frans en Duits leest omdat er hier zo veel toeristen komen uit die landen. Hij vertelde mij dat hij nu weer Arabisch zou leren om beter met mij te kunnen praten.
Over service gesproken, tja de laatste dagen merk ik op dat de Duitsers in Tunesië een voetje voor hebben. Ik leerde van een bekende Midden-Oostencorrespondent nog het liedje kennen: “Money makes the world go around”, maar hier is meer aan de hand.
De Duitsers hebben al sinds jaar en dag een goede positie in Tunesië omdat Duitsland veel doet voor deze landen van de Maghreb. Duitsland brengt met zijn Goethe-instituten cultuur, taal en tradities over in het buitenland. Frankrijk doet dit ook en er zijn natuurlijk internationale Nederlandse scholen in het buitenland, maar die zijn meer gericht op expats.
Het is vanzelfsprekend om in het buitenland veel Europese talen te horen, maar Nederlands, dat is natuurlijk niet zo evident.
Ik ben geen cultuur- of taalchauvinist, omdat ik ook hou van mensen die ergens verblijven of op reis zijn en de lokale taal spreken. Of dat je in het buitenland als toerist voor een korte periode in je eigen taal wordt verwend.
Mensen zouden eigenlijk veel losser met taal moeten omgaan en het zou nog makkelijker moeten zijn om buitenlandse talen te leren.
Als je duurzaam wil reizen, moet je niet alleen voor duurzaam transport kiezen, maar ook in symbiose staan met je omgeving.
Mijns inziens blijft Brussel de kweekvijver van polyglotten en het oefenterrein om je voor te bereiden op een reis of leven in het buitenland.
Ik weiger te aanvaarden dat mijn enige ervaring met de Nederlandse taal in het buitenland, een gesprek met een Egyptenaar met Hollandsaccent op straat was aan het Tahrirplein in Caïro. Willemjan Vandenplas is blogger. Bekijk zijn werk op facebook en zijn website.
Terwijl Brusselblogger Willemjan wandelt van de Bascule naar de Vlaamsepoort, plant hij verschillende stops in om talen te leren. Tegenwoordig is dat Italiaans. Over een gezonde activiteit voor lichaam en geest gesproken.
(c) Brussels Babel
De zomer van 2017 stond helemaal in het teken van Arabisch. Gedurende drie maanden organiseerden Shadi, een Syriër uit Dara’a, en ik een Arabisch-Franse tandemtaaluitwisseling. We spraken drie maal per week af gedurende 2 à 3 uur. Ondertussen heb ik gedurende tien jaar Arabisch en Portugees geleerd. Het is nu welletjes geweest. Ik ga overstag en zoek nieuwe horizonten op, die van het Italiaans, Duits en Russisch. Op dit moment ben ik alleen intensief bezig met Italiaans.
Italiaans heb ik in 2015 op Duolingo geleerd. Daarna heb ik een paar boeken gelezen over politiek en de gele blaadjes van Fabio Vuolo. Echt spreken kon ik nog niet. Daarom zocht ik enkele maanden terug een Italiaanse buddy. Het is zeker geen eenrichtingsverkeer, want ik wil hem of haar ook een taal leren.
Ik schuimde de taaluitwisselingsmarkt af. Eerst wilde ik zelf een organisatie oprichten, maar toen kreeg ik Brussels Babel in handen van Antoine Struelens en zag ik dat mijn eigen taalgroepen op Facebook niet goed werkten in Brussel. Daarom ging ik op marktonderzoek voor ik hiermee verder zou doen.
De bedoeling was om eens de sfeer te gaan opsnuiven bij de verschillende organisaties en eens te proeven van wat Brussel allemaal te bieden heeft qua conversatietafels. Ik sloot me al snel aan bij Brussels Tandem Exchange en kreeg daar een paar Italianen rond mij, zodat ik Italiaans kon oefenen. Elke keer dat ik van de Bascule naar de Naamsepoort loop, zit er wel iemand op mij te wachten in café Belga om Italiaans te leren.
Op zondag loop ik dan meestal door naar Saint-Géry om nog een uurtje Italiaans te oefenen en dan ga ik naar Kumiko naar de ‘Deutscher Stammtisch’ (18 tot 20 uur). Tijdens de week ga ik al eens naar de film of een tentoonstelling met de Italianen.
Ik kom tot de vaststelling dat je eigenlijk niet naar het buitenland moet om talen te leren, maar dat je in Brussel terecht kunt. Als je het maar goed organiseert, maar heden ten dage zijn daar wel de organisaties voor. Woensdag ga ik al eens naar l’Atelier aan Ma Campagne voor de International Tandems om te zien of ik daar nog Italianen kan leren kennen om mee te oefenen.
Natuurlijk moet je kunnen lezen, praten, luisteren en schrijven. Om te schrijven oefen ik ganser dagen op Facebook. Daarom ben ik steeds op zoek naar mensen die Italiaans spreken om mee te schrijven. Dat gaat van chatten tot mailen.
Talen leren is een hobby zoals een ander. Ik spreek vlot zes talen: Nederlands, Frans, Engels, Spaans, Portugees en Arabisch. Hopelijk kan ik de komende acht jaar nog Duits, Italiaans en Russisch bijleren. Brussel is de perfecte kweekvijver voor polyglotten. Als je Italiaans wilt leren, neem dan zeker deel aan onze uitwisseling op zondag 25 februari om 17 uur in Kumiko. Willemjan Vandenplas is blogger. Bekijk zijn werk op Facebook en zijn website.
