De Brusselaar René Magritte werd in de vorige eeuw wereldberoemd met zijn surrealistische schilderijen. Ik vroeg mij altijd af waar hij toch die inspiratie vandaan haalde. Sinds ik in Brussel woon, begrijp ik waar het vandaan komt. Magritte keek gewoon goed om zich heen en zag het ene na het andere surrealistische tafereel. Sommige dingen zie je namelijk alleen maar in Brussel en nergens anders ter wereld. Reis virtueel met me mee door het surrealistische Brussel!
Belgische bouwwerkzaamheden leveren vaak interessante taferelen op. Zo ook onder het Schumanplein. Vlak onder het gebouw van de Europese Commissie krijgt men het namelijk voor elkaar om een ondergronds viaduct te bouwen. Elders liggen viaducten boven de grond. Zou het ondergronds viaduct een Brusselse uitvinding zijn?
Overgenomen van Dansaert-Vlaming
Het was zaterdagochtend en hij wandelde over het Schumanplein. De zon won een veldslag (niet: de oorlog!) van de donkere wolken, zijn pull plakte tegen zijn bezwete lichaam en in zijn mondhoeken hadden zich speekselpropjes verzameld. Het ochtendloopje had duidelijk deugd gedaan, nu volgde de metrorit terug naar het centrum.
Aan de roltrap van de metro rolden twee werkmannen met grote, metalen staven naar boven. In de verte hoorde hij een drilboor. Zelfs op zaterdag werd er gewerkt in de grootstad. Hij had onlangs gelezen dat het Schumanplein er in 2015 (niet: eerder!) helemaal anders zou uitzien dankzij de plannen van Xaveer de Geyter. Het vernieuwde trein- en metrostation zou nog meer schwung geven aan de Europese buurt, die des weekends duidelijk geliefd was bij toeristen – en geef hen eens ongelijk.
“Tijdens de drie jaren dat ik er woon, is Brussel best veranderd,” bedacht hij. De Dansaertstraat was opnieuw aangelegd, het premetrostation van Brussel-Noord rook niet langer naar rubber en binnenkort kon van Arts-Loi hetzelfde gezegd worden. Flagey en het Muntplein waren nog niet zo heel lang geleden een bouwwerf. Villostations verspreidden zich als een lopend vuur over de stad en op kleinere schaal zorgden wijkcontracten voor een nieuwe, zij het meestal bescheiden dynamiek in de buurt. Dat er niets veranderde aan de stad, klopte dus zeker niet. Maar je hoorde hem niet zeggen dat veranderingen snel werden doorgevoerd. De amfora (niet: het ei!) van Van Rompuy stond bijvoorbeeld al lang in de steigers, het Beursplein was nog altijd niet autovrij, de leegstand was nog steeds tenenkrullend.
“Mais où est la Place Schuman?” Een man met een bril houdt me tegen als ik met de fiets door de Wetstraat naar het Jubelpark race. Zijn onbeholpen Frans heeft te dicht bij het Engels gelegen. Ik leg hem uit dat het hier is. Aan de ene kant heb je de zetel van de Europese Commissie, aan de andere kant komt de Europese Raad bijeen. Hij kijkt verbouwereerd. Deze verkeerswoestenij, doorsneden door een tunnel, ontsierd door bouwwerken, omzoomd door ongeïnspireerde architectuur is het centrum van de Europese wijk? Een sfeervol plein is iets anders! Ik wijs hem de weg naar de Rue Froissart. Misschien gaat hij later nog frietjes halen bij Maison Antoine op Place Jourdan.
Hopelijk is er beterschap in zicht. Er loopt momenteel een internationale ontwerpwedstrijd voor de herinrichting van het Schumanplein. De bedoeling ervan is te komen tot een autoluw plein, zonder doorgaand verkeer, en een kwalitatief hoogstaande ontmoetingsplaats voor de buurt en de werknemers en bezoekers van de Europese instellingen. De wedstrijd eindigde op 30 juni op een ex aequo tussen A100 en B200, zodat een bijkomende evaluatieronde nodig is. De buurt zou architectonisch ook opgewaardeerd kunnen worden door het eivormige gebouw waarin vanaf 2013 de voorzitter van de Europese Raad zou zetelen. Al is de Engelse premier David Cameron niet overtuigd: geldverspilling van eurocraten in tijden van crisis!
