Gentrificatie van Brussel
En als bewijs dat lange replieken op blog posts niet altijd vervelend zijn, hierbij enkele citaten van een discussie die gestart is onder de vlaggen-post van enkele dagen geleden.
Gentrificatie: de opwaardering van een buurt of stadsdeel op sociaal, cultureel en economisch gebied aan te duiden. De herwaardering van het stadsdeel gaat gepaard met een stijging van de prijzen voor onroerend goed
Pieter: Het feit dat Brussel sinds begin negentiger jaren niet meer verfranst maar sterk internationaliseert lijkt me niet alleen ten goede komen aan het leefklimaat maar wordt ook politiek gezien meer en meer een troef voor vlaamse partijen om Brussel uit handen van Wallonie en dus de PS en consorten te houden. Het is inderdaad fantastisch dat er zich in Brussel niet alleen een lompen-proletariaat heeft gevestigd (zoals in veel andere Europese steden) maar dat de stad volstroomt met TALENT uit de hele wereld.
Albert: De niet-begeleide toestroom van goedverdieners maakt zoals je het zelf aangeeft dat de prijs voor onroerend goed nogal de hoogte in gegaan is. Moet men daar trots op zijn ? Wie verdient hieraan ? Het koppel met een “normaal” salaris moet vandaag pa, ma, de twee pépés, en de twee mémés erbij sleuren om zich in het Brussels Gewest een doorsnee woning te kunnen aanschaffen.
De ULB maakte bijna een jaar geleden een studie over de gentrificatie in Brussel:
De toegang tot de woonmarkt in de centrumwijken van Brussel voor gezinnen met beperkt inkomen werd het voorbije decennium aanzienlijk moeilijker. Tezelfdertijd vielen verschillende tekenen van vernieuwde investeringen er duidelijk op. Dit artikel interpreteert de transformaties die Brussel momenteel ondergaat aan de hand van het model van de ‘gentrificatie’. De analyse vertrekt met name van de studie van migratiedata: wie verlaat de Brusselse wijken gekenmerkt door gentrificatie en waarheen trekken deze migranten (zowel op het Brusselse grondgebied als erbuiten)? En hoewel de gentrificatie in Brussel zich veeleer vertaalt in de opkomst van wijken die ‘in trek’ dan wel wijken die ‘chic’ zijn, wordt het proces toch gekenmerkt door verregaande sociale selectiviteit.
(Mathieu Van Criekingen (PDF) via BrioBrussel)
En wat is uw mening over de gentrificatie van Brussel?
skywalker
Denk dat ik zo ergens tussen Pieter en Albert in zit. Gentrificatie (vreselijk woord) is een goede zaak omdat het een economische dynamiek op gang brengt. De betere middenklasse straalt positief af op minder bevoorrechten: ze creëert tewerkstelling door consumptie of onderneming en ze heeft een voorbeeldrol. Het enige nadeel is dat de betere middenklasse altijd naar wijken of straten zal zoeken waar hun soort woont en daardoor de andere bewoners inderdaad wegduwt. Dit kan je niet vermijden maar je kan wel proberen de middenklassewijken en de andere wijken in een stad naast elkaar te laten bestaan dan heb je toch nog dat effect van positieve afstraling (zij het iets minder) en belastingsinkomsten. In ieder geval veel beter dan al de rijken rond de stad en de sukkelaars erin. Maar ja sommigen komt dat politiek niet zo slecht uit.
frederic
Ik vroeg me ook altijd af waar de kansarmen die vroeger in nu gegentrificeerde wijken woonden naartoe trekken ? Ik heb gehoord van bepaalde etnische gekleurde volksverhuizingen naar Halle, Ronse, Boom ea. met alle (taal)problemen vandien…
malte
De ideale stad is een stad waar de rijkaards rondtrekken van een wijk na de andere, iedere keer hun geld meebrengen, de wijk renoveren en tien jaar later de volgende wijk inpalmen. Zo draaien alle sociale klassen rond en niemand moet meer in verkrotte panden wonen. Spijtig genoeg zullen er altijd wijken zijn, waar ze nooit langskomen.
Pieter
Het zijn niet zozeer de niet-kapitaalkrachtigen (onderklasse) die de stad uit trekken maar veeleer de middenklasse (zowel de belgische als de allochtone)uit voornamelijk west, centrum en noord Brussel. Als calculerende burgers zien zij de enorme verschillen tussen de huizenprijzen in Brussel en het omringende gebied. Doordat de m2 prijzen ten westen, zuidwesten, noorden, en noordoosten van Brussel nog steeds abnormaal laag zijn vindt dus vooral migratie naar deze regio plaats. De files naar het werk in Brussel worden dan voorlopig voor lief genomen.
Een groot gedeelte van het concentratie gebied van de Brusselse stadsvlucht overlapt een gevoelig kiesdistrict en het lijkt erop dat politieke strategen aan beide zijden momenteel heel goed snappen wat de dynamiek is van deze ontwikkeling.
De achtergelaten woningen worden opgeknapt in het kader van de gentrificatie mits geschikt (ligging/aangezicht/parkeerplaats/tuin/etc) ofwel worden zij uitgepond ten bate van lager opgeleide nieuwkomers.
Mind you: Menigmaal levert het uitponden van een woning meer op dan de verkoop aan een rijke europeaan. Zes of zeven Poolse inkomens in een huis concurreren iedereen het betreffende pand uit!
frederic
Dank je pieter. Een gemeentebestuur zou perfect kunnen bepalen dat eensgezinswoningen niet meer mogen worden opgedeeld in verschillende appartementen. In schaarbeek is dit momenteel het geval. In de anarchistische gemeente ernaast (sint-joost) uiteraard niet met alle gevolgen vandien (niet, dat iemand er ooit een bouwvergunning aanvraagt). Dit is wederom een pleidooi om stedenbouw aan het gewest over te laten zodat er een coherente politiek kan worden gevoerd.
malte
Gentrificatie gebeurt meestal in twee fasen:
Fase een: studenten, kunstenaars, jonge desiners trekken in een arme wijk omdat het daar goedkoop is en omdat die wijk romantisch verloederd is, dus artistiek potentieel heeft. Dit publiek maakt een wijk hip wat in fase twee dan afgestudeerde daar laat blijven wonen en andere rijkere mensen aantrekt. De eerste “generatie” nieuwe bewoners moet dan verdertrekken naar de omliggende wijken.
In de meeste binnenstedelijke wijken van de Brusselse gemeenten hebben we het totnogtoe met een halve gentrificatie te doen: Hoogopgeleide mensen die relatief veel geld aan hun woonst kunnen besteden, maar uit Brussel wegtrekken wanneer ze zo veel beginnen te verdienen, dat hun inkomens mooie belastingsinkomsten voor de gemeenten zouden kreeren. Dus blijven deze mensen niet lang genoeg om ook de gemeentelijke inkomsten uit de put te helpen. Als die situatie zo nog enkele jaren doorgaat, zouden de hippe mensen weer minder interessant worden voor de plaatselijke politici.
Pieter
@Malte
Ik denk dat veelverdieners vooral wegtrekken, als ze wegtrekken, omdat er kinderen komen vanaf een bepaald moment, en het verlangen groeit naar een tuin en een suburbane levensstijl. Deze lieden duiken vooral op in de zuid -en oostrand van Brussel (St Genesius/Rode/Kraainem/Tervuren/Waterloo/Braine/Lasne/Overijse/enzv). Niet erg want ze laten vaak een prachtig opgeknapt pand achter voor de volgende yup. Ze betalen relatief veel geld voor een woning in de Rand aan een Belg (die stomverbaasd over zoveel geld dertig kilometer verderop een groter huis laat bouwen) ,en internationaliseren zij de Rand verder door hun komst.
Maar er zijn uiteraard ook hopen veelverdieners die de relatief hoge belastingen in brusselse gemeentes voor lief nemen, en met de kinderen, zich laven aan een urbane levensstijl.
Eurocraten hebben so wie so geen last van de gemeentelijke component van de loonbelasting. Zij vallen immers buiten dit systeem.
Het zou daarom verstandig zijn van leidende politici om een overeenkomst met de EU te sluiten voor het betalen van een (kleine) gemeentelijke loonbelasting, en tegelijkertijd de huidige tarieven te verlagen en op het niveau te brengen van het gemiddelde in de Rand.
Albert
Ik wil hier de spelbreker niet zijn, maar…
@Malte “Zo draaien alle sociale klassen rond en niemand moet meer in verkrotte panden wonen.”
De vernieuwde panden – een goede zaak – zijn inderdaad vaak voor de volgende middenklasser, maar daar is het weggejaagd lage-loon-gezin niets mee. Om iedereen het recht op wonen te geven lijkt het mij belangrijk om in Brussel de achterstand aan sociale woningvoorziening weg te werken, want de cijfers zijn rampzalig. Door het gebrek aan (degelijke) sociale woningen – waar het salaris in rekening genomen wordt bij de huurprijs – zijn de behoeftigen aangewezen op de prive-markt en bijgevolg op kleine, vaak weinig menswaardige behuizingen, met alle problemen vandien.
27 % van de bevolking in het Brussels Gewest leeft onder de armoedegrens, en er is slechts 8 % aan sociale woningen voorhanden.
Pieter
@)Albert. “Mensen zijn in de eerste plaats calculerende burgers” (eerste leerstelling van Pim Fortuijn)
Ik geloof dat we hierover grondig van mening verschillen.
Gentrificatie laat zich niet door oude socialistische modellen verklaren, maar veeleer met behulp van de bovenstaande leerstelling.
En NEEN, toen een laag-inkomen-gezin vertrok uit een achteraf- straat in Ouderghem stond er geen gemene kapitalist voor zijn deur met een geweer, maar een vriendelijke eurocraat met een goed gevulde beurs. Het gezin verkocht de kleine woning graag (die eurocraten zijn gek!), en zij verkasten naar de Rand waar zij een bescheiden villa konden bouwen in Affligem. Beide partijen denken hier een goede zaak te doen, al denk ik dat de eurocraat weleens de beste deal zou kunnen hebben.
En NEEN, er is geen sprake van dat 27 % in Het Gewest onder de armoedegrens leeft. Heel misschien volgens de officiele cijfers. Maar die zijn niet zo heel veel waard hier in de echte wereld. Je moet wel heel naief zijn om te geloven dat een burger die geregistraard staat als ‘arm” volgens de statistieken in de werkelijkheid thuis blijft zitten met de armen over elkaar. Ook hier geld de 1e Wet van Pim.
De statistische onderklasse kunnen jou dus nog wel eens verassen de komende jaren, en ik voorspel dat juist veel van hen er in zullen slagen om in de stad te blijven en succesvol te worden.
malte
@Albert: Volledig d’accord. Dat is het verschil tussen een ideale en een reale stad. En van de ideale stad zijn we natuurlijk nog ver verwijdert. Er zijn maar twee belgische steden, die zo veel sociale woningen hebben als men in de buurlanden, Nederland, Duistland en Frankrijk normaal vind: Luik en … Charleroi :-))
Albert
Dag Pieter,
je hebt ze zo graag, dus hier nog wat cijfers :
“Brussel scoort dus slechter dan Vlaanderen en Wallonië, maar ook veel slechter dan het Europese gemiddelde. Eén Europeaan op zeven leeft onder de armoedegrens. Voor Brussel is dat meer dan één op vier.”
http://www.brusselnieuws.be/site/rubrieken/1091053972/page.htm?&newsID=1171985816
Dit is geen socialistich model, wel een weergave van de realiteit.
In het Brussels Gewest zijn vandaag meer dan 50 % van de inwoners van buitenlandse oorsprong. Volgens Jan Hertogen (socioloog) zal dit ong. 75 % bedragen in 2020. http://www.npdata.be/BuG/54/BuG-54.htm
Brussel is een aankomstpunt voor migranten, werkt als fontein naar de rest van België toe, en als wij migranten willen hebben, dan moeten deze ook begeleid worden. Het zijn heus niet allemaal Eurocraten.
By the way, mensen die onder de armoedgrens leven bezitten geen huis die ze kunnen verkopen om 20 km verderop te kunnen verhuizen. Ze hebben meestal zelfs het geld niet om de huurwaarborg te betalen, laat staan enig zicht te hebben op een aankoop.
Maar je bent een ongelovige Thom.., euh… Pieter 😉
Pieter
Nog een m2 prijs kaartje uit 2004 gevonden. De duurste en exclusiefste wijken zijn rood, de minder exclusieve donkerblauw, en de nog minder dure lichtblauw.
http://img98.imageshack.us/img98/8293/bxlquartiers16us.gif
Pieter
De oude socialistische riedel wordt weer afgedraaid.
“migranten moeten begeleid worden” “weggejaagd lage-loon-gezin” Een pleidooi voor nog meer sociale woningen, enzv.
Tsja als je echt geloofd dat in Brussel 27 % van de bevolking onder de armoedegrens leeft ben je wel heel naief!
Je kunt brussel ook nooit goed analyseren als je voetstoots het officiele aantal inwoners uit de statistieken overneemt zonder met bijvoorbeeld de illegalen rekening te houden.
Maar ja als socialist zie je natuurlijk allemaal arme mensen om je heen die mak als een lammetje slachtoffer zijn van de omstandigheden. De bekende minachting en onderschatting van de veronderstelde onderklasse.
Gelukkig zijn de meeste mensen niet zo passief of dom, ook niet diegenen die als “arm ” in de statistieken voorkomen.
Albert
Oude riedel of niet, als je niet-vermogende migranten binnenhaalt hebben deze grotere noden dan het doorsnee Belgisch gezin. Het is niet voor niets dat honderden verenigingen in Brussel bezig zijn met het (beetje) compenseren van de slechte kwaliteit van het merendeel van het Brussels onderwijs.
Solidariteit betekent niet dat je net genoeg migranten en illegalen toelaat naargelang de vraag in de zwartwerksektor.
Als het de bedoeling is om deze dom te houden zodat ze zonder morren de minder gegeerde jobs aanpakken, dan zijn we goed bezig. En natuurlijk trekt een groot deel daar zeer goed haar plan mee. Gelijke kansen is anders.
Maar terug naar de kern :
Gentrificatie is goed, maar ik kan mij niet van het gevoel ontdoen dat ongecontroleerde gentrificatie nogal wat ongezonde neveneffekten heeft.
malte
@Pieter:
“Tsja als je echt geloofd dat in Brussel 27 % van de bevolking onder de armoedegrens leeft ben je wel heel naief!”
Wat wil je daarmee zeggen?? Ik heb de indruk dat jij de cijfer te hoog gegrepen vind? Waarschijnlijk is die toch eerder te laag?
Natuurlijk zijn er mensen die in de statistiek arm zijn maar een huis in Emirdag hebben (zie bvb.: http://allochtone.blogspot.com/2007/09/un-march-aux-esclaves-emirdag.html)
Maar er zijn toch massaal mensen in deze stad die dakloos zijn, die in kelderwoningen of kelders zonder woningen of winkels zonder verluchting moeten wonen, die in huizen wonen waar bed per bed verhuurd wordt, die weer na de publieke baden moeten om zich te kunnen wassen, die in de file moeten staan bij de voedselhulp, die zich inkopen enkel bij Aldi, Lidl en 1-Euro-winkels kunnen veroorloven … Men moet in de gemeentes van de eerste kroon, maar ook in gemeentes als Jette of Anderlecht enkel met open ogen rondlopen, bellen tellen aan minuscule huisjes, op licht in kelderramen achten, mensen in versleten joggings niet over het hoofd zien en je kan werleikj niet over het hoofd zien dt er ongeloofelijk veel armoede is in Brussel.
Zie ook: http://www.woydt.be/blog/?p=43
Pieter
@Albert
Waarschijnlijk bedoel je waar je zegt “niet-vermogende migranten”, laag-opgeleide-migranten. en deze hebben fundamenteel gezien maar een nood: WERK!!
De hulpverleningsindustrie (=witte mannen en vrouwen met een vaak goed belegde boterham) is een bedrijfstak die baat heeft sociale problemen te overschatten, onopgeleide individuen als zielige wezens te beschouwen, en Brussel in zijn algemeenheid als rampgebied uit te roepen. Tel uit hun winst.
“de bedoeling is om deze dom te houden[deze migranten]” Ja daar hebben we je weer. Het socialistische paternalisme in volle glorie.
Neen Albert: Deze mensen zijn over het algemeen heel erg verstandig (in ieder geval zo slim geweest om naar Brussel te komen), hardwerkend (vaak bereid het smerige werk te doen op ontijdelijke uren) en ondernemend (zij hebben vaak anderhalve, al dan niet zwarte, job). Dit zijn mensen die mede de toekomst van Brussel zullen determineren, en zij hebben geen HANGMATTEN nodig maar KANSEN.
@Malte
Ik heb nooit beweerd dat er geen armoede voorkomt in Brussel. Zeker wel, zoals overal in het rijke Europa.
“bellen tellen aan minuscule huisjes, op licht in kelderramen achten” Hier wonen misschien wel studenten. En studenten vallen inderdaad ook onder de armoedegrens in Belgie. (als ze ingeschreven staan tenminste in het gemeenteregister van een van de 19)
Henkovic
@Pieter:
“Tsja als je echt geloofd dat in Brussel 27 % van de bevolking onder de armoedegrens leeft ben je wel heel naief!
Je kunt brussel ook nooit goed analyseren als je voetstoots het officiele aantal inwoners uit de statistieken overneemt zonder met bijvoorbeeld de illegalen rekening te houden.”
Als je illegalen mee-rekent dan kom je dus nog hoger dan 27% uit.
@Pieter:
“De hulpverleningsindustrie (=witte mannen en vrouwen met een vaak goed belegde boterham) is een bedrijfstak die baat heeft sociale problemen te overschatten, onopgeleide individuen als zielige wezens te beschouwen, en Brussel in zijn algemeenheid als rampgebied uit te roepen. Tel uit hun winst.”
Ik vermoed dat je niet weet waarover je spreekt. Het is niet de hulpverlening die de noden creëert maar omgekeerd. En de winst waarover je spreekt, die is er niet, daarom spreekt men wel eens over de ‘non-profit’ sector.
Pieter
Mijn schatting is als je de vervuiling weghaalt uit de officiele armoede statistiek, ongeveer 5 % van de officiele Brusselaars als “arm” kan worden omschreven.
Schattingen over het aantal illegalen in grote steden in Europa gaan uit van een 10 % van de ingeschreven hoeveelheid inwoners. Ikzelf denk dat dat voor Brussel nog wat hoger ligt door het bijzondere karakter van de stad. Het zou hier best eens een 15 % kunnen zijn (160.000) mensen. Een deel daarvan valt zonder meer als arm te kwalificeren, een ander deel ook niet (Europese kennis-illegalen/afrikanen en aziaten uit well-to-do families/illegale vaklui die zeer lange werkweken draaien/etc).
Het aantal armen zal uiteindelijk dicht bij de 10 % liggen. En dan is armoede ook nog eens een relatief begrip.
In de hulpverlenings industrie wordt wel degelijk goed verdiend, het feit dat het hier non-profit organistaties betreft doet daar niets aan af (regardez les fonctionnaires EU).Integendeel zou ik zeggen. De salarissen bij het Rode Kruis bijvoorbeeld zijn in positieve zin berucht. De Charity Industry is niets menselijks vreemd. Letterlijk maar zeker ook figuurlijk.
En op zich helemaal niet erg, ook dit leidt immers weer tot GENTRIFICATIE.
Albert
Allez dan : alle heil naar de gentrificatie, Pieter. Geen begeleidende maatregelen. De wet van de rijkste is de wet.
Misschien kan men ook ineens alle scholen afschaffen en betaalt ieder z’n eigen prive-school : vermijdt men in één klap ook de strijd van mensen die een halve nacht kamperen aan de schooldeuren van de kwaliteitsvolle scholen.
De armen worden toch snel rijk en kunnen meedoen als ze maar slim genoeg zijn om in de non-profit te gaan werken en eventjes een examen afleggen aan de Europese commissie.
En als dat niet gaat moeten ze maar drie jobs draaien bij DHL, de kuisindustrie, en als vaatwasser.
En voor wie dit niet lukt, bad luck.
Ik wist niet dat ik socialist was, maar met deze discussie weet ik des te beter waarom ik een sociale en solidaire ingesteldheid heb.
Pieter
@ Albert
Ik vraag me af met wie je precies solidair bent. Met de hoogbetaalde (witte) hulpverleners? Met hun slachtoffers?
Echt solidair zijn betekent niet de verstrekking van hangmatten organiseren , maar het kansen scheppen van en voor iedereen.