Sociaal geograaf prof dr. Eric Corijn bekleedt dit jaar aan de VUB de leerstoel Willy Calewaert. Brussel, wereldstad in wording is het thema van een achttal sessies, waarin wetenschappers en Brussel-experts het debat aangaan met actoren uit de culturele, de sociaal-economische, de politieke en de onderwijswereld. Eergisteren gaf de leerstoelhouder een gesmaakte inaugurale les over verleden, heden en toekomst van de stad. Een poging tot samenvatting.
Vraye historie ende al waer
Brussel ontstond duizend jaar geleden aan de kruising van de Zenne en de Romeinse weg tussen Brugge en Keulen. Het Sint-Gorikseiland geldt als de bakermat. De vijfhoek komt overeen met de laatmiddeleeuwse omwalling. Brussel kreeg meer en meer politieke functies en groeide uit tot een kosmopolitisch centrum onder de Bourgondische hertogen (15de eeuw), de Spaanse Habsburgers (1482-1713), de Oostenrijkers (1713-1794) en de Fransen (1794-1814). De verfransing van de Brabantse stad nam een aanvang.
Toen België in 1830 onafhankelijk werd, telde de hoofdstad 100.000 inwoners. Als gevolg van de industriële revolutie breidde Brussel in de 18de en 19de eeuw gevoelig uit. Voorheen landelijke gebieden als Anderlecht, Schaarbeek en Elsene verstedelijkten en aan het kanaal ontpopte Molenbeek zich tot Little Manchester. De politieke macht was gevestigd in de bovenstad, terwijl de economische activiteit zich in de benedenstad afspeelde. De gegoede klasse woonde in het oosten, het westen kende een volkse ontwikkeling.