Zwart taboe: "Ondanks de stabiliteit voel ik me vaak helemaal leeg"
“In de zwarte gemeenschap heerst nog een taboe rond psychische problemen en psychologische zorg”, meent Sabrine Ingabire. Om het taboe te doorbreken, laat ze vijf jongeren openhartig getuigen op de website van Jongerenmedia-agentschap StampMedia. Zoals Blaise (25). “Door externe druk bleef ik jarenlang in het hoger onderwijs, terwijl ik niets liever wilde dan stoppen.”
Ik heet Blaise, ik ben 25. De Rwandese genocide brak uit toen ik twee was. Hoewel ik te jong was om daar iets van te beseffen, was het een erg moeilijke periode. Mijn broertje was een jaar oud, mijn vader stierf omdat hij niet tijdig geneeskundige hulp kon krijgen. Omdat het zo onveilig en gevaarlijk was, besloot mijn mama op haar eentje met haar twee zoontjes en zonder geld te vluchten.
Voordat we in Brussel belandden, hebben we veel tijd in vluchtelingenkampen in verschillende landen doorgebracht. Toen we hier aankwamen, had ik plots dat beeld, het gevoel dat het hoofdstuk van mijn geboorteland volledig afgesloten was. Het was een soort van symbolische gebeurtenis, een nieuwe leven. Toen was ik zes.
© Mathias Destrebecq
Brussel was een diverse stad en ik voelde mij thuis en aanvaard. Maar ik voelde toen, en nu nog steeds, de afwezigheid van mijn vader heel erg. Ook als ik haar om meer verhalen vroeg, wilde mijn mama er nooit over praten, omdat het voor haar te pijnlijk was. Maar voor mij was het bijzonder pijnlijk om niets over hem te weten.In het zesde leerjaar ben ik naar een heel elitaire school in Groot-Bijgaarden gegaan. Daar was het moeilijk aanpassen, omdat er weinig andere kinderen met een migratieachtergrond waren. Maar ik kreeg vrienden en het ging beter. Ik werd wel geplaagd omdat ik zowel in het lager als het middelbaar de kleinste van de klas was. Dat woog door en veroorzaakte deels dat waarmee ik nu nog aan het vechten ben: mijn onzekerheid.
“In de Afrikaanse gemeenschap wordt er heel veel nadruk gelegd op goed presteren op school, dat zorgde voor een ongezonde druk”
Ik wist al snel dat formeel onderwijs niets voor mij was, maar ik durfde het niet te zeggen, omdat iedereen bleef benadrukken dat een diploma ontzettend belangrijk was –en dan zeker voor een persoon met een migratieachtergrond. In de Afrikaanse gemeenschap wordt er ook heel veel nadruk gelegd op het goed presteren op school. Mijn mama legde niet zoveel druk op mij, maar het was toch een duidelijke impliciete verwachting. Ook familie die je al jaren niet meer hebt gezien, zal je in de eerste instantie vragen hoe het gaat op school. Dit legde een ongezonde druk op me, en ik werd nog onzekerder.
Omdat ik mij in mijn vrije tijd voor bepaalde organisaties inzette, waar ik allerlei competenties op gebied van verkoop en marketing ontwikkelde, werd het me nog duidelijker dat het hoger onderwijs niet de enige manier was om ergens te geraken, waardoor ik nog minder gemotiveerd was. Het is dan ook de periode dat ik veel begon te drinken.
“Ik loog over heel veel dingen, tegen mijn partner, mijn familie, maar ook tegen mezelf”
Tijdens die jaren was ik heel ongelukkig, zelfs depressief, maar ik leefde zodanig in ontkenning, dat ik het niet zou hebben beseft. Soms dronk ik alleen, maar het vaakst was het in een sociale context, waardoor het weggemoffeld werd. Ik maakte me geen zorgen om mijn alcoholgebruik, omdat het me hielp om mij beter te voelen. En hoewel ik niet actief aan zelfdoding dacht, had ik sombere gedachten, zoals: ‘Mocht ik nu door een auto-ongeluk sterven,dan zou ik dat niet erg vinden.’ Maar ik stond hier nooit bij stil.
Deze zomer ontplofte alles voor de eerste keer. Ik had weer heel veel stress en begon veel in mijn eentje te drinken. Ik verborg het voor mijn partner met wie ik samenwoonde. Wanneer ik naar de winkel ging om boodschappen te doen, kocht ik alcohol die ik onderweg kon drinken. Ik had het echt nodig om de moeilijkheden van het leven te doorstaan. Ik loog over heel veel dingen, tegen mijn partner, mijn familie, maar ook tegen mezelf.
“Stoppen met drinken was zowel zegen als vloek, omdat ik de waarheid onder ogen moest zien”
Stoppen met drinken verliep vlotter dan verwacht. Ik verloor veel gewicht en kon helderder nadenken. Het was zowel een zegen als een vloek, omdat ik vaker begon te piekeren en de waarheid onder ogen moést zien. Ik heb geregeld nachtmerries en schuldgevoelens over het verleden. Therapie volgen heeft mij wel geholpen om meer in aanraking te zijn met mijn gevoelens, zaken minder te onderdrukken en op niet-destructieve wijze met stress om te gaan. Mijn psycholoog helpt mij om het gemis naar mijn vader uit te diepen en te verwerken, en in een later stadium hopelijk mijn moeder bij het proces te betrekken.
Mijn leven is nu veel stabieler: ik volg een opleiding als account manager, met het doel om later een onderneming op te richten. Ondanks die stabiliteit, voel ik mij vaak gewoon leeg. En als mensen mij vragen waarom ik mij zo voel, kan ik geen concreet antwoord formuleren.Ik krijg dan het gevoel dat niemand mij begrijpt, dat ik er alleen voor sta. Wanneer ik het aan mijn vrienden vertel, hoop ik altijd dat ze er voor mij zullen zijn.Maar omdat ze het niet begrijpen, gebeurt het niet, en voel ik me gewoon heel erg eenzaam en teleurgesteld. De herwonnen stabiliteit kan de leegte in mij niet temperen.
“Ik wil dat jongeren die op mij lijken of iets gelijkaardigs meemaken weten dat het oké is om hulp te aanvaarden”
Lees ook de getuigenissen van Ange, Layla, Elias en Thomas op StampMedia. Wie vragen heeft over zelfdoding, kan terecht op het gratis nummer 1813 en www.zelfmoord1813.be.